Dilay Nakış


26 Ağustoslar ve Zaferler

26 Ağustoslar ve Zaferler


26 Ağustoslar ve Zaferler

   Zengin bir tarihi geçmişe sahip olduğumuz herkes tarafından bilinir. Çizgisel zaman algımıza göre tarihi süreçlere ayırdığımız dönemleri incelediğimizde her bir yılın, ayın ve günün bir tarihi önemi olduğunu görürüz.       Takvimler ağustos ayını gösterirken bu ayın iki ana tarihi olayını hatırlatmak ve anmak gerektiğini düşünmekteyim: 26 Ağustos 1071 ve 26 Ağustos 1922… İki büyük lider: Sultan Alparslan ve Mustafa Kemal Atatürk…

     Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alparslan, babası Çağrı Bey’in daha önce Bizans topraklarına yaptığı akınlar sırasında keşfettiği Doğu Anadolu yaylalarının Türkmenler için en uygun yerleşme alanı olarak görüp fethetme girişimlerini devam ettirerek devlet politikası haline getirdi. Bununla birlikte yurt olarak gördükleri Anadolu coğrafyasına yerleşmek istemeleri karşısında Bizans İmparatorluğunun, Türklerin Anadolu’ya yerleşmelerini istememesi ve İslam dünyası üstünde egemenlik kurma arzusu Alparslan’ın fetih hareketlerini hızlandırdı. Doğu Anadolu’daki fetihleriyle Alparslan’ın ordusunun ilerleyişinden rahatsız olan ve endişeye kapılan Bizans İmparatoru Romen Diyojen, Alparslan’ı durdurmak için savaş hazırlıklarına başladı.

Tarih, 26 Ağustos 1071

    Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alparslan ile Bizans İmparatoru Romen Diyojen önderliğinde iki devlet arasında Malazgirt Meydan Muharebesi gerçekleşti. Anadolu’nun bir Türk yurdu haline gelmesi için savaşan Alparslan komutasındaki ordu, düşman ordusunun karşısında sayıca az olmasına rağmen Muş’un bir ilçesi olan Malazgirt’te altı birlikleriyle, usta okçularıyla ve hilal taktiğiyle başarılı oldu.

    Dünya tarihi için büyük bir dönüm noktası olan bu savaşın en temel önemi, Anadolu’nun kapılarının Türklere açılmış olmasıdır. Bununla beraber hızla Anadolu içlerine göç hareketleri başlatılarak Türkleştirilen Anadolu, İç Asya’daki diğer Türk devletlerinin de göçleriyle bir Türk yurduna dönüşmesi ayrı bir önem taşır.

26 Ağustosta bir başka zafer…

    1920 yılında İtilaf Devletleri, (İngiltere, Rusya, Fransa, Belçika, Sırbistan, İtalya, Romanya, Portekiz, Japonya, Brezilya, Yunanistan, ABD) 1918 yılının sonunda 1.Dünya Savaşı’ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti’ne Sevr Antlaşması’nı dayattı. Osmanlı Devleti’ni temsil eden İstanbul Hükümeti anlaşmayı imzaladı. Osmanlı Devleti’nin emperyalist güçlere karşı duramadığı, bağımsızlığına ve toprak kaybına neden olan bu anlaşma sonucunda Anadolu’da Ankara Hükümeti’nin önderliğinde bir kurtuluş mücadelesini başladı.

    Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıkışıyla başlayan milli mücadele ruhu çeşitli genelgelerin, görüşmelerin ve kongrelerin devamında 1920-1922 yılları arasında kurtuluş muharebeleriyle sürdü.

  • 1920 - Gediz Muharebesi  (Kuvayi Milliye başarısız oldu.)
  • 1921 - 1.İnönü Muharebesi (Düzenli ordunun ilk savaşı ve zaferi)
  • 1921- 2.İnönü Muharebesi (Düzenli ordunun Yunanlılara karşı ikinci savunma zaferi. Fransa’nın barış istedi. İtalya’nın işgal yerleri boşaltma kararı aldı.)
  • 1921-Eskişehir-Kütahya Muharebeleri (Düzenli ordunun ilk ve son yenilgisi. Yunanistan Afyon, Kütahya ve Eskişehir’i işgal etti)
  • 1921-Sakarya Meydan Savaşı (Melhâme-i Kübra –çok büyük kanlı savaş- Düzenli ordu başarılı oldu. Yunanistan geri çekildi. İtalya, Anadolu’yu tamamen boşalttı.)
  • 1922 -Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Düzenli ordu başarılı oldu.)
  • 1923- Lozan Barış Antlaşması (Yeni Türk Devleti’nin tam bağımsızlık ilanı.)

Tarih, 26 Ağustos 1922…

    Eskişehir-Kütahya Muharebesi’nde başarısız olan ordumuz, işgalci güçleri yeni hedef hayallerine sokmuştu. Bu muharebede Afyon, Kütahya ve Eskişehir’i ele geçiren Yunanistan, ilerlemek isterken 1921 yılında ordumuzun gücünü toplayıp Sakarya Meydan Muharebesi’nde başarılı olmasıyla geri çekildi.

     İşgalci güçleri Anadolu’dan tamamen temizlemeye yönelik taarruz gerçekleştirmek amacıyla Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi 26 Ağustos 1922 tarihinde başladı. 30 Ağustos 1922 tarihinde Türk ordusu Kütahya’yı alarak bu taarruza devam etti. Üç gün süren taarruzda Yunanistan’ın ele geçirdiği yerlerin geri alınmasıyla durmak bilmeksizin Mustafa Kemal Atatürk, “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emrini verdi. İzmir’e doğru geri çekilmeye başlayan Yunan ordusunu, Türk ordusu takip etti. Yunan ordusu başkomutanı General Nikolaos Trikupis ve kurmayları ile 6.000 asker, 2 Eylül 1922 tarihinde Uşak'ta Türk birliklerine esir düştü. Bununla birlikte İzmir'e ilerleyen Türk ordusu: 2 Eylül'de Eskişehir'i, 6 Eylül'de Balıkesir ve Bilecik'i, 7 Eylül'de Aydın'ı, 8 Eylül'de Manisa'yı geri alarak 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'e giriş yaptı.

    Yüzbaşı Şerafettin Bey, Hükümet Konağına; 5. Süvari Tümenin öncüsü Yüzbaşı Zeki Bey, Kumandanlık Dairesine; 4. Alay Komutanı Reşat Bey de Kadifekale'ye Türk bayrağını çekti. Mücadelenin, özgürlüğün ve bağımsızlığın göstergesiydi.

   Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kurtuluş mücadelesinin askeri safhası tamamlanmış ve Türk ordusunun kesin zaferi sonucunda itilaf devletleri TBMM’ye ateşkes teklifinde bulunarak Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.

    Mudanya Ateşkes Antlaşması ile; Doğu Trakya, Boğazlar, İstanbul savaşılmadan kurtarılmış, İngiltere Yeni Türk Devleti’ni tanımış, Mondros Ateşkes Antlaşması resmen geçersiz kabul edilmiş ve İstanbul’un TBMM’ye bırakılmasıyla Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.

    Büyük bir tarihi mirası kısaca özetlemek oldukça zor oldu. Sonuç olarak, bir milletin tarihini bilmesi, aktarması, hatırlaması o milleti her daim ayakta tutar. Yenilgilerle olduğu gibi nice zaferlerle dolu olan tarihimizi siyasi ideolojilerimizle bölmek ve bu doğrultuda sahiplenmek doğru değildir. Anadolu’nun ilk uygarlık döneminden ve coğrafya fark etmeksizin Türklerin bir millet olarak tüm tarihi dönemlerinden günümüze kadar her süreci bizimdir. Önemli olan kültür ve tarih bilincine sahip olup kültürel belleğimizde yer edinmesini sağlamaktır.

Milletimizin ve ülkemizin nice zaferlerle dolu günlerine…

“Size öyle bir vatan aldım ki; ebediyen sizin olacaktır.”

Sultan Alparslan

“Biz Türkler, tarih boyunca hürriyet ve istiklal timsali olmuş bir milletiz.”

Mustafa Kemal Atatürk